Słownik GIełdowy
PODSTAWY :
Akcja
- Co to? To jak mały kawałek firmy. Kupujesz akcję – stajesz się współwłaścicielem i możesz dostać część zysku (dywidendę).
- Przykład: Kupujesz 10 akcji spółki „SuperTech” po 50 zł. Jeśli cena rośnie do 60 zł, twój pakiet jest wart 600 zł.
Obligacja
- Co to? Pożyczka dla państwa lub firmy. Ty im pożyczasz pieniądze, a oni oddają z odsetkami po ustalonym czasie.
- Przykład: Kupujesz obligacje skarbowe 4-letnie z odsetkami inflacyjnymi. Co roku dostajesz odsetki.
Indeks giełdowy
- Co to? Taki „termometr” rynku. Pokazuje, jak radzi sobie grupa największych spółek (np. WIG20).
- Przykład: WIG20 spada o 2% w dzień – to znaczy, że największe spółki łącznie tanieją.
Dywidenda
- Co to? Wypłata dla akcjonariuszy z zysku firmy. Czasem gotówka, czasem dodatkowe akcje.
- Przykład: Spółka wypłaca 3 zł na akcję. Masz 100 akcji, dostajesz 300 zł brutto.
Kapitalizacja rynkowa
- Co to? Ile warta jest firma na giełdzie: liczba akcji × ich cena.
- Przykład: Spółka ma 100 mln akcji po 10 zł = 1 mld zł kapitalizacji.
Handel i Zlecenia :
Płynność
- Co to? Jak łatwo kupić/sprzedać coś na giełdzie. Wysoka płynność = szybko sprzedasz bez dużej zmiany ceny.
- Przykład: Na popularnej spółce transakcje lecą co sekundę – łatwo wejść/wyjść z pozycji.
↔️ Spread
- Co to? Różnica między najlepszą ceną kupna a sprzedaży. Im mniejsza, tym mniej „tracisz” na starcie.
- Przykład: Najlepsza oferta kupna to 9,90 zł, a sprzedaży 10,10 zł – spread wynosi 0,20 zł.
Stop loss
- Co to? Automatyczny „hamulec bezpieczeństwa”. Jeśli cena spadnie do ustalonego poziomu – sprzedaje, by ograniczyć stratę.
- Przykład: Kupujesz po 50 zł, ustawiasz SL na 45 zł – ograniczasz stratę do około 10%.
TRENDY I STRATEGIE :
Hossa i bessa
- Co to? Hossa: długotrwały wzrost cen na rynku, wspierany pozytywnymi oczekiwaniami inwestorów i rosnącym popytem. Bessa: długotrwały spadek cen na rynku, napędzany negatywnymi nastrojami i przewagą podaży nad popytem.
- Przykład: Hossa 2020–2021 na wielu rynkach – szerokie wzrosty. Bessa 2022 – spadki przez podwyżki stóp.
Zmienność (volatility)
- Co to? Jak bardzo ceny skaczą w górę i w dół. Duże skoki = większe ryzyko i większe emocje.
- Przykład: W dniu ważnych wiadomości rynkowych kurs potrafi podskoczyć lub spaść o mniej więcej 5% w godzinę.
Portfel inwestycyjny
- Co to? Twoja „mieszanka” inwestycji: akcje, obligacje, ETF-y, gotówka itd.
- Przykład: 60% akcje, 30% obligacje, 10% gotówka – dopasowane do twojego ryzyka.
Dywersyfikacja
- Co to? Nie wkładaj wszystkich jajek do jednego koszyka. Rozłóż pieniądze na różne rzeczy, by zmniejszyć ryzyko.
ETF (Exchange Traded Fund)
- Co to? Koszyk wielu spółek w jednym „pakiecie”, którym handlujesz jak pojedynczą akcją. Często tanio i prosto.
- Przykład: Kupujesz ETF na WIG20 – jednym kliknięciem masz cały koszyk największych spółek.
POLSKA GIEŁDA :
GPW (Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie)
- Co to? To główny rynek, na którym w Polsce handluje się akcjami, obligacjami i innymi instrumentami. Taki „centralny plac targowy” dla inwestorów.
- Przykład: Spółka „Orlen” jest notowana na GPW, co oznacza, że jej akcjami można handlować na tej giełdzie.
KNF (Komisja Nadzoru Finansowego)
- Co to? Polski „policjant” rynku finansowego. Pilnuje, żeby wszystko było uczciwie i bezpiecznie, nadzoruje banki, ubezpieczycieli i giełdę.
- Przykład: KNF może nałożyć karę na brokera, który nie przestrzega przepisów, chroniąc w ten sposób inwestorów.
WIG (Warszawski Indeks Giełdowy)
- Co to? Najszerszy indeks GPW, obejmujący prawie wszystkie spółki notowane na głównym rynku. Pokazuje ogólny stan polskiej giełdy.
- Przykład: Jeśli WIG rośnie, to znaczy, że większość polskich spółek na giełdzie zyskuje na wartości.
WIG20
- Co to? Indeks 20 największych i najbardziej płynnych spółek notowanych na GPW. To taki „barometr” polskiej gospodarki.
- Przykład: Spółki takie jak „PKO BP”, „CD Projekt” czy „KGHM” często wchodzą w skład WIG20.
